Vasiyetname Nasıl Hazırlanır? 2026 Geçerlilik Şartları ve Türleri

Miras bırakma süreci, hem hukuki hem de manevi açıdan büyük önem taşıyan bir konudur. Birçok kişi, vefatından sonra mal varlığının kendi iradesine uygun şekilde paylaşılmasını ve sevdiklerinin haklarının korunmasını ister. Ancak bu noktada en çok merak edilen soru, vasiyetname nasıl hazırlanır ve bu belgenin yasal olarak geçerli sayılması için hangi şartların yerine getirilmesi gerektiğidir. Bu yazımızda, miras planlamanızı yaparken hata payını ortadan kaldıracak güncel bilgileri, noter sürecini ve vasiyetname türlerini tüm detaylarıyla ele alıyoruz.

I. Vasiyetname Nedir?

Hukuk sistemimizde kişinin vefatından sonra sonuç doğuracak isteklerini içeren işlemlere ölüme bağlı tasarruf denmektedir. Türk Medeni Kanunu‘na göre bu işlemler; vasiyetname ve miras sözleşmesi olmak üzere iki şekilde yapılabilmektedir. Vasiyetname tek taraflı ölüme bağlı bir tasarruftur.

Vasiyetname, mirasbırakanın tek taraflı irade beyanıyla oluşmaktadır. Yani bu belgenin düzenlenmesi için başka bir kişinin onayına, kabulüne veya katılımına ihtiyaç duyulmamaktadur. Vasiyetnameler, doğası gereği mirasbırakan tarafından hayatta olduğu sürece her zaman serbestçe geri alınabilmektedir. Mirasbırakan tarafından değiştirilebilmekte veya tamamen yok edilebilmektedir.

II. Vasiyetname Türleri: El Yazılı, Resmi ve Sözlü Vasiyetname

Türk Medeni Kanununda üç farklı vasiyetname türü tanımlanmaktadır. Bunlardan resmi ve el yazılı vasiyetnameler normal şartlarda başvurulan yöntemlerdir. Sözlü vasiyetname ise sadece olağanüstü durumlarda geçerlilik kazanmaktadır.

A. Resmi Vasiyetname

Resmi memur (noter, sulh hakimi vb.) huzurunda ve en az iki tanığın katılımıyla hazırlanan vasiyetname türüdür.

• İspat Gücü: Resmi belge niteliği taşıdığı için aksi ispatlanana kadar içeriği doğru kabul edilmektedir.
• Kapsam: Okuma yazma bilen veya bilmeyen herkes bu yola başvurabilmektedir. Ancak okuma yazma bilmeyenler için prosedür daha detaylıdır.
• Güvenlik: Belgenin aslı resmi makamlarca saklandığı için kaybolma veya tahrif edilme riski yoktur.

B. El Yazılı Vasiyetname

Mirasbırakanın herhangi bir memura veya törene ihtiyaç duymadan, vasiyetini herkesten gizleyerek hazırlayabildiği vasiyetname türdür.

• Geçerlilik Şartları: Metnin tamamı mirasbırakan kendi el yazısı ile yazmalıdır. Tarih (gün, ay, yıl) belirtmeli ve bizzat imzalamalıdır.
• Kısıtlamalar: Okuma yazma bilmeyenler bu yöntemi kullanamamaktadır. Bilgisayar çıktısı, parmak izi veya mühür bu vasiyetname türünde geçersizdir.
• Riskler: Kolayca hazırlanabilse de kaybolma, başkaları tarafından yok edilme veya içeriğin hukuken belirsiz kalma riski daha yüksektir.

El yazılı vasiyetnamede mirasbırakan, noter veya sulh hukuk hakimine açık veya kapalı olarak vasiyetnamesini tevdi edebilmektedir. Böylece kaybolmasının ve yok edilebilmesinin önüne geçebilecektir.

C. Sözlü Vasiyetname

Sadece yakın ölüm tehlikesi, savaş, hastalık veya ulaşımın kesilmesi gibi olağanüstü hallerde başvurulabilen istisnai bir yöntemdir.

• Süreç: Mirasbırakan son arzularını iki tanığa anlatır. Tanıklar bu beyanları kağıda döküp vakit kaybetmeden sulh veya asliye mahkemesine sunar. Tanıkların, mirasbırakanı vasiyetname yapmaya ehil gördüklerini ve onun son arzularını olağanüstü durum içinde kendilerine anlattığını da hâkime beyan etmeleri gerekir.
• Şartlar: Eğer mirasbırakanın resmi veya el yazılı vasiyet yapma imkanı varsa, sözlü vasiyet geçersiz sayılmaktadır.

Sözlü vasiyetnamenin geçerli sayılabilmesi için, olağanüstü bir halin mevcut olması gerekmektedir. Ve mirasbırakanın bu nedenle diğer şekillerde ölüme bağlı tasarrufları yapabilecek durumda bulunmaması gerekmektedir.

III. Vasiyetname Nasıl Verilir? Resmi Vasiyetname Noterde Nasıl Hazırlanır? (2026 Süreci)

Resmi vasiyetname işlemleri için noterlerde yer yönünden bir yetki sınırlaması yoktur. Bu sebeple dilediğiniz noterde resmi vasiyetname verebilirsiniz.

1. Ehliyet ve Şartlar

• Ayırt Etme Gücü: Vasiyet eden kişinin akla uygun davranma yeteneğine sahip olması şarttır. Bu gücün vasiyetin yapıldığı tam o anda var olması gerekir. Bu nedenle uygulamada genellikle işlem günü alınan bir doktor raporu talep edilmektedir
• Yaş Sınırı: Vasiyetname düzenleyebilmek için 15 yaşını doldurmak (16 yaşından gün almak) gerekmektedir.

2. Hazırlanma Aşamaları

1. İradenin Bildirilmesi: Mirasbırakan, isteklerini resmi memura (notere) sözlü veya yazılı olarak iletir.
2. Yazım ve Kontrol: Memur vasiyeti kaleme alır ve okuması için mirasbırakana verir.
3. İmza ve Onay: Mirasbırakan metni okuyup onayladıktan sonra imzalar. Ardından resmi memur tarih koyarak belgeyi imzalar.
4. Tanık Beyanı: İki tane tanığın bulunması zorunludur. Mirasbırakan, tanıkların huzurunda belgenin son arzularına uygun olduğunu beyan eder. Tanıklar da mirasbırakanın bu beyanı kendi önlerinde yaptığını ve kişinin vasiyet yapmaya ehil olduğunu onaylayarak imzalarını atarlar.

Önemli Not: Mirasbırakanın eşi, üstsoyu (anne-baba-büyükanne/baba), altsoyu (çocuklar-torunlar), kardeşleri ve bu kişilerin eşleri vasiyetnameye memur veya tanık olarak katılamazlar.

Resmi vasiyetname nitelikli resmi şekle bağlanmış ve yalnızca düzenleme suretiyle yapılabilen bir hukuki işlemdir. Noter, vasiyetname verecek kişi ve tanıkların kimlik, adres ve yeteneğini ve gerçek isteklerini tamamen öğrenmelidir.

IV. Resmi Vasiyetnamede Vefat Sonrası Süreç

Noter vasiyetname tamamlandıktan sonra bir suretini mirasbırakana vermektedir. Ve vasiyetname aslını ise kendisi saklamaktadır. Vasiyetnameyi hazırlayan noter, durumu nüfus müdürlüğüne bildirmektedir. Mirasbırakanın vefatı öğrenildiğinde, vasiyetnameyi elinde bulunduran noter veya hakim, belgeyi derhal Sulh Hukuk Mahkemesi’ne teslim etmekle yükümlüdür.

Vasiyetname, tesliminden itibaren bir ay içinde sulh hakimi tarafından açılmaktadır. Bilinen tüm mirasçılar davet edilerek vasiyetin içeriği kendilerine okunmaktadır. Bu süreç, mirasçıların son arzuları denetlemesine ve haklarını öğrenmesine olanak tanımaktadır. Vasiyetnamenin okunmasından sonra mirasçılar tarafından vasiyetnamenin iptali davası açılabilecektir.

Vasiyetname ile saklı pay oranları ihlal edilemeyecektir. Saklı pay oranları ihlal edilen mirasçılar tenkis davası açabileceklerdir. Saklı pay ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için Mirasta Saklı Pay Oranları yazımızı okuyabilirsiniz.

V. Vasiyetname Nasıl Hazırlanır? El Yazısı Vasiyetnamede Mutlaka Bulunması Gereken 3 Şart

El yazılı vasiyetname, resmi bir makama gitmeden hazırlanabildiği için kanun koyucu bu türün geçerliliğini üç temel şartın bir arada bulunmasına bağlamıştır. Türk Medeni Kanunu’nun 538. maddesine göre, bu vasiyetnamenin geçerli kabul edilebilmesi için şu unsurlar zorunludur:

1. Tamamı El Yazısı ile Yazılmalıdır

Vasiyetnamenin başından sonuna kadar tüm içeriği bizzat mirasbırakanın kendi el yazısıyla kaleme alınması gerekmektedir. Bu şart nedeniyle okuma yazma bilmeyen kişilerin el yazılı vasiyetname düzenlemesi hukuken mümkün değildir. Bilgisayar, daktilo veya başka bir araçla hazırlanan metinler bu kapsamda geçersiz sayılmaktadır.

2. Düzenleme Tarihi Belirtilmelidir

Vasiyetnamenin yazıldığı gün, ay ve yıl metin içerisinde mutlaka yer almalıdır. Tarihin de bizzat mirasbırakanın el yazısıyla yazılması gerekmektedir. Tarih bilgisi, mirasbırakanın o anki ehliyetini tespit etmek ve eğer birden fazla vasiyetname varsa hangisinin güncel olduğunu belirlemek açısından kritiktir.

3. El Yazısı ile İmzalanmalıdır

Metnin altı mirasbırakan tarafından bizzat imzalanmalıdır. Kanun, bu noktada oldukça sıkı şekil şartları öngörmüştür:

• Güvenli elektronik imza bu vasiyetname türünde kullanılamaz.
• Parmak izi, mühür veya el ile yapılan herhangi bir işaret imza yerine geçmez.
• İmzanın mutlaka el yazısı ile atılması gerekmektedir.

Özetle; el yazılı vasiyetname, nitelikli bir yazılı şekil şartına tabidir. Amacı, mirasbırakanın son arzularını herhangi bir şüpheye yer bırakmayacak şekilde, kendi el ürünüyle kayıt altına almasını sağlamaktır.

VI. Vasiyetname Nasıl Hazırlanır Hakkında Sıkça Sorulan Sorular