Mirasın Reddi Nedir ve Nasıl Yapılır?

I. Mirasın Reddi (Reddi Miras) Nedir?

Mirasbırakanın ölümüyle birlikte tüm mirasçılar mirasçı sıfatını kazanmaktadır. Bu durumda mirasçılar mirasbırakanın aktiflerinin sahibi oldukları gibi borçlarından da sorumlu olmaktadır. Mirasçıların, mirasbırakanın borçlarından sorumlu olmak istememeleri veya diğer yükümlülükleri üstlenmek istememeleri durumunda mirasın reddi yapma hakları mevcuttur.

Mirasbırakanın yasal mirasçıları ve atanmış mirasçıları, mirası reddetme hakkına sahiptirler. Mirasın reddi; miras bırakanın ölümünden sonra yasal süre içerisinde tek taraflı hukuki işlemle kullanılan bir haktır.

Miras reddedildiğinde mirasbırakanın malları ve paraları da size kalmayacaktır. Sadece borçları reddetmek diye bir durum yoktur. Reddi miras ile mirasbırakanın tüm mirası aktifleri ve pasifleriyle beraber reddedilmektedir.

Miras reddi, hükmen ret ve gerçek ret olarak ikiye ayrılmaktadır. Makalemizde açıkladığımız ise gerçek rettir. Fakat hükmen redde de tarafımızca değinilecektir.

Nedir?	Süresi Nedir?	Nasıl Yapılır?
Mirasın reddi; miras bırakanın ölümünden sonra yasal süre içerisinde tek taraflı hukuki işlemle kullanılan bir haktır. Miras reddedildiğinde mirasbırakanın malları ve paraları da size kalmayacaktır.	Reddi miras süresi, mirasbırakanın ölümünün öğrenilmesinden itibaren 3 aydır.	Mirasın reddi, mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine mirası kayıtsız, şartsız ve açıkça reddettiğinize dair dilekçe vermek suretiyle yapılmaktadır.

II. Reddi Miras Nasıl Yapılır? Adım Adım

Türk Medeni Kanunu’nun 609’uncu maddesinde göre mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılmaktadır. Reddi mirasın kayıtsız ve şartsız olması gerekmektedir. Mirasın reddi sulh hukuk mahkemesi dışında herhangi bir yerden; noterden veya başka bir yolla yapılamamaktadır.

Mirasbırakanın son yaşadığı yerdeki sulh hukuk mahkemesine dilekçe vererek reddi miras yapabilirsiniz. Sulh hukuk mahkemesi, sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit edecektir. Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, özel kütüğüne yazılacaktır. Ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilecektir.

Mirasın reddi hakkı, tek taraflı hukuki işlemle kullanılmaktadır. Reddi mirası kendiniz yapabileceğiniz gibi aynı zamanda özel yetkili temsilci aracılığıyla da yapabilirsiniz. Fakat vekaletnamede özel olarak reddi miras yapma hakkı verdiğinizin yazması gerekmektedir.

Mirası reddederken sebep gösterme zorunluluğu yoktur. Reddi miras yaparken sadece kayıtsız ve şartsız şekilde mirası reddettiğinizi beyan etmeniz yeterli olacaktır.

Mirasın reddi için mirasçılar tarafından sulh hukuk mahkemesine dilekçe verildiyse mahkemece ret beyanının tesciline karar verilene kadar dava dışı diğer mirasçılar da duruşmada beyanda bulunarak veya aynı mahkemeden talepte bulunarak mirası reddedebilecektir.

Alt derecedeki mirasçılar yararına mirasın reddedilmesi mümkündür. Türk Medeni Kanunu’nun 614’üncü maddesinde bu husus; “Mirasçılar, mirası reddederken, kendilerinden sonra gelen mirasçılardan mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını tasfiyeden önce isteyebilirler. Bu takdirde ret, sulh hâkimi tarafından daha sonra gelen mirasçılara bildirilir; bunlar bir ay içinde mirası kabul etmezlerse reddetmiş sayılırlar.” hükmü ile düzenlenmektedir.

III. Reddi Miras Süresi

Reddi miras ne zaman yapılır? Miras, 3 ay içinde reddedilebilecektir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlamaktadır. Vasiyetname ile atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlamaktadır.

Önemli sebeplerin varlığı durumunda sulh hukuk mahkemesinden talep ederseniz mirasın reddi süresi uzatılabilecek veya yeni bir süre tanınabilecektir. Fakat bu durumda önemli sebebin ispat edilmesi gerekmektedir.

Mirasçının karar vermesine engel olacak derecede hastalığı, ret hususunda karar vermesini etkileyecek derdest davanın bulunması gibi haller önemli sebep olarak sayılabilecektir. önemli sebebin varlığına örnek olarak gösterilebilir. Hakim mirasın reddi süresini kendiliğinden uzatamayacaktır. Veya yeni süre veremeyecektir. Mirasçı tarafından talep edilmesi gerekmektedir.

Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına geçmektedir. Bu mirasçılar için ret süresi, kendilerinin mirasbırakanına mirasın geçtiğini öğrendikleri tarihten başlamaktadır. Ancak bu süre, kendilerinin mirasbırakanından geçen mirasın reddi için mirasçıya tanınan süre dolmadıkça sona ermez.

Ret sonucunda miras daha önce mirasçı olmayanlara geçerse; bunlar için ret süresi, önceki mirasçılar tarafından mirasın reddedildiğini öğrendikleri tarihten işlemeye başlayacaktır. Onların da ret süresi 3 aydır.

Yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kabul etmiş ve kazanmış olacaktır. Bunun istisnası ise terekenin borca batık olmasıdır. Terekenin borca batık olması durumunda mirasın hükmen reddine başvurmak gerekmektedir. Yani mirasbırakanın borcunun malvarlığından daha fazla olması gerekmektedir.

IV. Reddi Mirasın Sonuçları

Mirasın reddinin bazı sonuçları bulumaktadır. En önemli sonuçlarından biri mirası reddettiğimizde bize kalan mirasın bizim mirasçılarımıza geçmesidir. Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi hak sahiplerine geçmektedir. Fakat vasiyetname ile kalan mirası reddeden atanmış mirasçının payı, mirasbırakanın yasal mirasçılarına kalmaktadır.

Mirasbırakanın altsoyunun yani çocuklarının ve torunlarının tamamının mirası reddetmesi halinde, onların payının tamam sağ kalan eşe geçmektedir. Mirasçılar, mirası reddederken, kendilerinden sonra gelen mirasçılardan mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını tasfiyeden önce isteyebilirler.

Bu takdirde ret, sulh hâkimi tarafından daha sonra gelen mirasçılara bildirilecektir. Sonra gelen mirasçılar ise bir ay içinde mirası kabul etmezlerse reddetmiş sayılacaklardır. Bunun durumda ise miras, iflas hükümlerine göre tasfiye edilecektir.

Örneğin mirasbırakanın ölümü anında birden fazla çocuğu varsa hepsi, mirasçı sıfatını kazanacaktır. Çocuklarından biri mirası reddederse onun payı reddeden çocuğun çocuğuna yani mirasbırakanın torununa kalacaktır. Eğer ki reddeden kişinin çocuğu yoksa veya çocuğu da mirası reddederse bu durumda mirasbırakanın diğer çocuklarının miras payları artacaktır.

Mirasbırakanın altsoyunun tümünün çocuklarının ve torunlarının tamamının mirası reddetmesi halinde altsoyun payı, sağ olan eşe geçmektedir. Miras, en yakın tüm mirasçılarca reddedilirse, iflas hükümlerine göre sulh hukuk mahkemesince tasfiye edilecektir.

V. Zımnen Kabul İle Mirasın Reddi Hakkının Düşmesi

Mirası ret hakkının düşmesine yol açacak durumlar mirasçının kastı ile örf ve adete göre belirlenmektedir. Yargıtay’a göre mirasçının hareketlerindeki amacı tereke üzerinde tasarruf olarak nitelendirilebiliyorsa ret hakkı düşecektir. Bununla birlikte mirasçının terekeden bir şey alması durumunda mülkiyete geçirme kast ve niyeti ile olmasa bile ret hakkı düşmektedir.

Mirasbırakanın eşi, mirasbırakanın ölümünden ötürü kendisine tahsis olan maaşı kabul ederse ret hakkı düşmemektedir. Mirasın reddedilmesi durumunda da maaşı alabilecektir. Çünkü maaş terekeye dahil değildir. Fakat mirasbırakanın kendisinin hesabına yatırılan maaşı alırlarsa ret hakkı düşmektedir.

Mürasın zımnen kabulü sayılmayan haller;

• Terekedeki bir malın tamiri gibi korunması için zorunlu alınan tedbirler,
• Kiraları toplamak,
• Mahsulleri toplamak,
• Malların çalınmaması için tedbir almak,
• Tereke malları için defter tutmak,
• Zamanaşımına uğramayı engellemek için dava açmak,
• Bir işletmenin müşterilerini kaybetmemek için vergi vermek,
• Dava açılmasını engellemek için vadesi gelmiş borçları ödemektir.

Mirasın reddi halini düşüren zınmen kabul halleri ise;

• Mirasbırakanın davasında sulh olmak,
• Terekeye dâhil bir malı satmak,
• Terekeye dahil olan bir malı ödünç vermek,
• Malın üzerinde irtifak hakkı tesisi etmek,
• Gayrimenkulü kiraya vermek sayılabilecektir.

Mirasçılar, zımnen mirası kabul ettikten sonra mirası reddederlerse, reddin hükümsüzlüğü mevcut olacaktır. Mirası ret hakkı düşerse ilgililer, reddin hükümsüzlüğünün tespitini talep edebileceklerdir.
Menfaati olan herkes tarafından bu tespit yetkili sulh hukuk mahkemesinden talep edilebilecektir.

VI. Miras Reddedildikten Sonra Geri Alınabilir mi?

Mirasçı sulh hukuk mahkemesine ret beyanında bulunduktan sonra, ret beyanını geri almak isterse ne olur? Mirasçının ret beyanı, sulh hukuk mahkemesine ulaşmasından itibaren sonuç doğurmaktadır. Ve reddeden mirasçı, mirası beyanın ulaşma tarihinden itibaren reddetmiş sayılmaktadır.

Bu sebeple kural olarak mirasın reddi beyanının, geri alınması mümkün değildir. Fakat bunun bir istisnası vardır. Yargıtay’a göre diğer mirasçıların ret beyanının geri alınmasına onay vermesi durumunda ret beyanı geri alınabilmektedir.

Mirasçı irade sakatlığı nedeniyle ret beyanında bulunduysa ret beyanının iptali davası açılması gerekmektedir. Hata, hile, aldatma, yanılma nedenleriyle ret beyanının iptali talep edilebilecektir. Örneğin mirasçı, terekenin borca batık olduğu hususunda yanıltıldıysa ve bu sebepten ötürü ret beyanında bulunduysa iradesinin temel hatası nedeniyle sakatlandığını ileri sürebilecektir. Ve ret beyanının iptalini talep edebilecektir.

VII. Mirasın Gerçek ve Mirasın Hükmen Reddi Ayrımı

Türk Medeni Kanunu’nun 605’inci maddesinin ilk fıkrasında mirasçının irade açıklamasına dayanan gerçek ret, ikinci fıkrada ise karineye dayanan hükmen ret düzenlenmektedir. Mirasın hükmen reddi; ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır şeklinde düzenlenmektedir. Terekenin borca batık olması yani mirasbırakanın pasifinin aktifinden fazla olması durumunda hükmen ret söz konusu olacaktır.

Mirasbırakanının ölüm anında ödemeden aczinin açık şekilde belli olduğu durumlarda mirasçıların susmaları halinde, mirasın hükmen reddedildiği karine olarak kabul edilmektedir. Bu sebeple mirasçılar mirası açıkça veya zımnen kabul etmezlerse istisnai olarak reddetmiş kabul edilmektedirler.

Hükmen reddin şartları;

• Mirasbırakanın aczinin açık şekilde belli olması,
• Mirasçıların mirası açıkça kabul etmemesi,
• Mirasçıların zımnen mirası kabul etmemesidir.

Mirasın hükmen reddinin tespiti tüm ilgililer tarafından istenebilmektedir. Mirasın hükmen reddine tespit davası ile karar verilmektedir. Davanın mirasbırakanın alacaklının yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde açılması gerekecektir. Bu davanın açılması için bir zamanaşımı veya hak düşürücü süre yoktur. Davada mirasbırakanın alacaklıları karşı taraf olarak gösterilmelidir. Hükmen red ile ilgili ayrıntılı bilgi için Mirasın Hükmen Reddi Nedir? Miras Borçlarından Kurtulma Rehberi yazımızı okuyabilirsiniz.

İcra İflas Kanunu’nun 68’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Borçlu murisine ait bir alacak için takip edilmekte olup da terekenin borca batık olduğunu ileri sürerse bu hususta ilam getirmesi için
kendisine münasip bir mühlet verilir.” hükmüne yer verilmektedir.

Bu maddeye göre mirasbırakanın alacaklılarının kendileri aleyhine icra takibi başlatması durumunda, mirasçılar, hükmen reddi savunma olarak ileri sürebileceklerdir. Bu durumda mirasın hükmen reddinin tespiti davası açmaları gerekmektedir.

Yargıtay’a göre mirasın reddine ilişkin mahkeme kararı, eğer icra takibinin kesinleşmesinden önce alındıysa, ödeme emrinin tebliği üzerine, borca itiraz ederek bu durumu mirasçılar ileri sürebileceklerdir. Alacaklılar itirazın iptali davası açarlarsa da defi olarak hükmen reddi öne sürebileceklerdir. Yedi günlük borca itiraz süresini kaçıran mirası reddetmiş mirasçı da menfi tespit davası açma hakkına sahiptir.

VIII. Vasiyetin Reddi

Vasiyet alacaklısının vasiyeti reddetmesi durumunda mirasbırakanın arzusunun başka türlü olduğu tasarruftan anlaşılmadıkça, bu redden vasiyet yükümlüsü yararlanmaktadır. Vasiyetin reddedilmesi halinde, vasiyet borcu sona ermektedir. Bu durumda vasiyet alacaklısı mirasbırakandan önce ölmüş gibi
değerlendirilmektedir.

Eğer yedek vasiyet alacaklısı atanmadıysa, vasiyet olunan şey vasiyet yükümlüsüne ait olacaktır. Vasiyet yükümlüsü, vasiyeti yerine getirme görevlisi olmakla birlikte, mirasbırakan tarafından özel olarak belirlenmediyse yasal mirasçılar ve atanmış mirasçılardır.

IX. Mirasın Reddi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Avukat Ece Deniz Vardar Yurtalan

İletişim

+905315597598

info@ecedenizvardar.av.tr