Nafaka Artırım Davası Şartları 2026

Nafaka artırım davası; enflasyon nedeniyle paranın değer kaybetmesi, çocuğun ihtiyaçlarının artması (eğitim, sağlık vb.) veya nafaka borçlusunun gelirinin yükselmesi durumunda açılmaktadır. 2026 yılı uygulamalarında mahkemeler, genellikle ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) oranını baz alarak nafakanın her yıl otomatik artışına karar vermektedir. Bu dava için belirli bir süre sınırı yoktur. Şartlar değiştiği her an açılabilmektedir.

I. İştirak ve Yoksulluk Nafakası

İştirak ve yoksulluk nafakasının yükseltilmesi için nafaka artırım davası açılabilmektedir. Türk Medeni Kanunu’na göre velayet hakkı kendisine verilmeyen ebeveyn, ortak çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmakla yükümlüdür. Boşanma kararı verilmiş veya ebeveynler fiilen ayrı yaşamaya başlamış olsa dahi, velayet hakkına sahip olmayan tarafın bu yükümlülüğü devam etmektedir.

İştirak nafakası, velayet hakkına sahip olmayan ebeveyne, çocuğun bakım ve yetiştirilmesine ilişkin giderlere katılma zorunluluğu getiren yasal bir yükümlülüktür. Yoksulluk nafakası ise boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek olan tarafın, kendi kusuru diğer eşten daha ağır olmamak koşuluyla para ödemesidir.

Yoksulluk nafakası, evlilik birliği süresince eşlerin birbirlerine karşı sahip oldukları yardım ve dayanışma yükümlülüğünün devamıdır. Bu nafakanın temel amacı; boşanma nedeniyle ekonomik zorluklarla karşılaşacak, kusuru bulunmayan veya kusuru daha az olan eşin, asgari yaşam standartlarını sürdürebilmesi için gerekli mali desteği elde etmesidir.

İştirak ve yoksulluk nafakası ile ilgili daha fazla bilgi için Boşanma Davalarında Nafaka Türleri yazımıza göz atabilirsiniz.

II. Nafaka Artırım Davası ve Şartları

Nafaka artırım davası, aile mahkemesinde açılmaktadır. Yetkili mahkeme ise nafaka alacaklısının yerleşim yeri, davalının yerleşim yeri veya çocuğun oturduğu yer mahkemesidir. Nafakanın artırılması davasının sonucu, dava tarihinden itibaren hüküm doğurmaktadır. Nafaka alacaklısının nafaka borçlusuna karşı nafaka artırım davası açması gerekmektedir.

A. İştirak Nafakasının Artırılması

Boşanma kararında çocuklara ilişkin hükümlerin maddi anlamda kesin hüküm oluşturmadığı kabul edilmektedir. Velayet, çocukla kişisel ilişki kurulması ve nafaka konularında hâkim, koşulların değişmesi halinde yeniden düzenleme yapabilmektedir. İştirak nafakası da dava açılarak artırılabilmektedir.

Türk Medeni Kanunu’nun 331’inci maddesinde; “Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.” hükmüne yer verilmektedir. İştirak nafakasının miktarının
takdirinde dikkate alınan hususların değişmesi halinde iştirak nafakasının artırılması mümkündür.

Ortak çocuğun bakımları ve eğitimleri için gereken giderlerde veya anne-babanın sosyal ve mali durumlarında değişiklikler meydana gelebilmektedir. Nafaka artırım davasında hakim;

• Çocuğun ihtiyaçları,
• Tarafların mali gücü,
• Ülkenin ekonomik şartlarının ne oranda değiştiğini değerlendirmektedir.

Çocuğun özel okulda okuması, sağlık sorunlarından dolayı paraya ihtiyaç olması nedenleriyle nafaka artırım davası açılabilecektir. Nafaka yükümlüsünün gelirinin artması durumunda da iştirak nafakasının artırılması talep edilebilmektedir.

Çocuğun yaş alması ile ihtiyaçlarının artabilmektedir. Ayrıca enflasyon sebebiyle paranın değerinin azalması durumunda da nafaka miktarı çok düşük kalabilecektir. Bu durumlarda nafaka artırım davası açılarak iştirak nafakasının artırılması gerekmektedir. Fakat belirlenen yeni nafaka miktarı, nafaka yükümlüsünü zorluğa düşürmemelidir. Nafakayı ödeyecek kişinin maddi durumu da bu sebeple mahkemece ayrıntılı şekilde araştırılmalıdır.

Hakim, talep halinde sonraki yıllarda ödenecek nafaka miktarını da belirleyebilmektedir. Hakim, TÜİK’in yayınladığı ÜFE oranında iştirak nafakasının ilerideki yıllarda artırılmasına karar verebilmektedir. Fakat buna karar verilebilmesi için dava dilekçesinde bunun talep edilmesi gerekmektedir.

B. Yoksulluk Nafakasının Artırılması

Nafakanın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilmesi için öncelikle ortada kesinleşmiş bir yoksulluk nafakası hükmü bulunmalıdır. Daha önce verilmiş bir yoksulluk nafakası kararı olmadan artırma ya da azaltma davası açılamamaktadır.

Türk Medeni Kanunu 175’inci maddesi kapsamında yoksulluk nafakasının irat biçiminde ödenmesine karar verilebilmektedir. Bu durumda hakim; tarafların mali durumlarında veya yaşam koşullarındaki değişikliklere bağlı olarak nafaka miktarının artırılmasına karar verebilmektedir.

Yoksulluk nafakası miktarının artırılabilmesi için, davanın açıldığı tarihte nafaka alacaklısının yoksulluğunun devam ediyor olması gerekmektedir. Nafaka talebinde bulunan kişinin malvarlığı ya da gelirinin onu yoksulluktan kurtaracak düzeyde olmaması gerekir. Nafaka miktarı, nafaka alacaklısının malvarlığı veya geliri temel geçim düzeyinin çok üzerinde bir yaşam sürmesini sağlayacak nitelikteyse nafakanın artırılmasına hükmedilmez.

Tarafların mali durumlarında meydana gelen değişiklikler veya hakkaniyetin gerektirdiği haller, nafaka miktarının artırılmasına imkan tanımaktadır. Yoksulluk nafakasının miktarı belirlenirken, nafaka talebinde bulunan tarafın dava tarihindeki şartları esas alınmaktadır. Ancak sadece nafaka yükümlüsünün değil, nafaka alacaklısının mali durumundaki değişiklikler de nafakanın yeniden değerlendirilmesini gerektirir. Her iki tarafın ekonomik koşullarında ortaya çıkan değişiklikler, yoksulluk nafakasının yeniden belirlenmesini zorunlu kılabilmektedir.

Boşanma sonrasında tarafların ekonomik koşullarında bir değişiklik meydana gelmese dahi hakkaniyetin gerektirdiği durumlarda nafakanın artırılması mümkündür. Bu taleplerin mahkeme aracılığıyla ileri sürülmesi gerekir. Nafaka artırımı için belirli bir süre sınırı öngörülmemiştir. Dolayısıyla, yoksulluk nafakasının miktarının değiştirilmesi gerektiğinde, herhangi bir zaman sınırlaması olmadan dava açılabilir.

Yoksulluk nafakasının değiştirilmesini talep eden taraf;

• Mevcut nafaka miktarının güncel ekonomik koşullara göre az kaldığı,
• Tarafların mali güçlerindeki değişiklikler,
• Yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı sebebiyle nafaka miktarının yetersiz hale gelmesi durumlarında nafaka artırımı talep edilebilecektir.

Uygulamada nafakanın değiştirilmesi için üç koşul aranmaktadır;

1. Tarafların ekonomik durumlarında önemli bir değişiklik meydana gelmiş olmalıdır.
2. Bu değişiklik kalıcı nitelikte olmalıdır.
3. Ekonomik durumdaki bu değişikliğin, boşanma kararının verildiği tarihte öngörülmesi mümkün olmamalıdır.

• Nafaka yükümlüsünün mali durumunun kötüleşmesi,
• Sağlık sorunları nedeniyle iş bulmada güçlük çekmesi,
• Meslek değişikliği sonucu gelirinin azalması,
• Beklenmedik bir kaza sonucu sakat kalması,
• İşsiz kalması,
• Yüksek enflasyon nedeniyle alım gücünün düşmesi,
• Tedavisi pahalı bir hastalığa yakalanması gibi durumlarda ekonomik durumunda önemli değişiklik meydana gelecektir.

Yoksulluk nafakasının artırılması için iştirak nafakasının aksine öngörülemeyen ve olağanüstü nitelikteki durumlardır. Tarafların durumlarındaki değişikliğin hem sürekli hem de önemli olması gerekmektedir.

Yoksulluk nafakasının artırılması davasında, karşı dava veya istem bulunmadığı sürece nafaka miktarının azaltılması yönünde karar verilememektedir. Bu nedenle artırım davasında karşı davanın bulunmaması, nafaka artırım talebinde bulunan tarafın lehine olacaktır.

III. Nafaka Artırım Davasının Sonuçları

Nafaka artırım davası, hâkimin değerlendirmesi sonucunda nafaka miktarının artırılması, azaltılması veya mevcut miktarın korunmasıyla sonuçlanabilir. Nafakanın belirlenmesinde hakkaniyet, tarafların mali güçleri, sosyal ve ekonomik koşullar ile nafakanın amacına uygunluk esas alınmaktadır.

Nafaka artırım davasının en önemli sonuçlarından biri, yeni belirlenen nafaka miktarının dava tarihinden itibaren hüküm doğurmasıdır. Yani, artırım kararı davanın açıldığı aydan itibaren geçerli olmaktadır. Kesinleşmeden de takibe koyulabilmektedir.

Mahkeme, nafaka alacaklısının talebi üzerine, nafaka miktarının ilerleyen yıllarda Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) oranında otomatik olarak artırılmasına da karar verebilmektedir. Bu hüküm, nafaka alacaklısının her yıl yeniden dava açma zorunluluğunu ortadan kaldırmaktadır. Ve gelecekteki ekonomik değişimlere karşı denge sağlamaktadır.

Sonuç olarak, nafaka artırım davası; taraflar arasında ekonomik dengeyi koruma, hakkaniyet ilkesini sağlama ve nafakanın amacına uygun biçimde sürdürülebilirliğini güvence altına alma işlevine sahiptir.

IV. Nafaka Artırım Davası Şartlar ve İspat Tablosu

Artırım Gerekçesi	Nafaka Türü	İlgili Şart / Dayanak	Gerekli Kanıtlar
Enflasyon / Alım Gücü Kaybı	Hem İştirak Hem Yoksulluk	Paranın değer kaybı ve hayat pahalılığı	TÜİK ÜFE/TÜFE Oranları
Çocuğun Yaşının Büyümesi	Sadece İştirak	Yaşla birlikte artan sosyal ve biyolojik ihtiyaçlar	Okul harcamaları, kurs makbuzları
Eğitim Kademesi Değişimi	Sadece İştirak	Özel okula geçiş veya üniversite hazırlık süreci	Okul kayıt belgeleri, servis/kitap faturaları
Sağlık Sorunlarının Doğması	Hem İştirak Hem Yoksulluk	Beklenmedik hastalık veya tedavi giderleri	Doktor raporları, ilaç ve tedavi faturaları
Borçlunun Gelir Artışı	Hem İştirak Hem Yoksulluk	Nafaka yükümlüsünün terfi etmesi veya yeni işi	Maaş bordrosu, SGK dökümü, sosyal araştırma raporu

V. Nafaka Artırım Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Avukat Ece Deniz Vardar Yurtalan

İletişim

+905315597598

info@ecedenizvardar.av.tr